ANASAYFA
ASAGİDEMİRCİ.NET
HABERLER
KÖY TARİHÇE
FOTOĞRAFLAR
SÜLALELER
THAMADELER
KÖY KROKİSİ
AYLIK HAVA DURUMU (Şubat)
ASKIDA KİTAP
VİDEO GALERİSİ
KÖY MEZARLIK ZİYARETİ VİDEO
KÖY DERGİSİ TEMEÇ
RESİM YARIŞMASI
ŞİİR YARIŞMASI
Temiz Bir Aşağıdemirci için ATIK YAĞLARI TOPLUYORUZ
BİGA BASINININ EN İYİLERİ 2011
BİGA BASINININ EN İYİLERİ 2012 ve BİGA ANKETİ
2013 YILININ AŞAĞIDEMİRCİLİSİ ÖDÜLÜ
2014 YILININ AŞAĞIDEMİRCİLİSİ ÖDÜLÜ
2015 YILININ AŞAĞIDEMİRCİLİSİ ÖDÜLÜ
HER FOTOĞRAFIN BİR HİKAYESİ VAR
DÜN ve BUGÜN
Yusuf GÜLSEVEN HABER YORUM
İLETİŞİM
Çerkes Evleri
Nurettin AKÇAL


Balık suda yaşar, suyun değerini bilmezmiş, bizlerde elimizde olan birçok şeyin değerini kaybettikten sonra anladığımız gibi yeni evlerimizi inşa ederken eskiden kullandığımız evlerin şeklini, yapısını özelliklerini hiç göz önünde bulundurmadan, özelliklerini bilmeden farklı şekillerde yapıyoruz. Yüzyıllar boyu insanlar her şeyde olduğu gibi evlerini tecrübe ve kullanılışlığa göre yaparak geliştirmişler ve bugünkü şekillerini vermişler. Şimdilerde insanlar nasıl organik ürünler vs gibi her şeylerin aslına, katkısızına, doğalına dönüşün  içerisindeyseler, binalar konusunda da önümüzdeki yıllarda eski evlerden eser kalmayınca -ki bu çok yakın gibi görünüyor-  bu evlerin değerini anlayarak eskiyi arayışa başlayacaklar.

 

Gelin hep beraber köydeki evlerin dikkat çekmeyen özelliklerinden birkaçına bir bakalım. Evlerin bir çoğu birbirinin aynıdır, neredeyse birbirinin kopyası gibidir. Birkaç tane iki katlı ev bulunmakla birlikte çoğu “Kıble evi” dediğimiz evlerden oluşur. Ev düzeni olarak köyde 6/7 çeşit ev olduğunu fakat bunların çoğunun temelde kıble evi diye adlandırılması, evin ön yüzünün kıbleye bakması sebebiyledir. Bunun en önemli sebebi ise kuzey rüzgarlarına karşı binanın sırtının dönük olmasıdır.

Bir de avluda eskiden evden ayrı olarak “Haçeş” (Haçe, bildiğiniz gibi Çerkezcede misafir demektir. Haçeş de misafirin kaldığı yer demek olarak nitelendirielebilir.) denen bölümler olur, buralar genelde  eve gelen misafirlerin ağırlanması için kullanılırdı. Peki neden böyle bir şeye gerek duyulmuştu, evde yer mi yoktu da şimdilerin duş teknelerini andıran hamam bölümünün de içinde bulunduğu,  evden ayrı bir yerde bir göz odaya gerek duyuldu? Bunun sebebini kısaca şöyle izah edebiliriz;  Ev sakinleri sabah erken kalkar,  kahvaltı hazırlığı, çocuk gürültüsü, günlük işler gibi şeylerle uğraşırlarken, misafirin tüm bu olumsuzluklardan, etkilenmeden dinlenmesinin sağlanmasıydı.

 

Dikkatinizi çekmiştir. Köydeki evlerin neredeyse tamamında misafir odaları, eve yüzünüzü döndüğünüzde sağ karşı köşededir. Ortada oturma odası, sağ önde küçük oda, sol tarafta da mutfak, fırın yani hakû bulunur. Bu yerleşim  şeklinin neden böyle olduğunu hiç düşündünüz mü?

Yüksek sesle beraber bir düşünelim. Mutfak, misafir odasına en uzak pozisyondadır. Genelde rüzgarın kuzeyden geldiğini varsayarsak, mutfaktaki kokuların misafir odasına doğru gitmesi engellenmiş olur, yani başta misafir odasında olanlar olmak üzere tüm evde bulunanlar mutfakta çıkabilecek seslerden en az derecede etkilenirler. Ayrıca her odada el, yüz yıkamak için bir yer bulunur, yanında da bir kubğân (İbrik) dururdu. Bu da temizliğe ne kadar önem verildiğinin bir göstergesi sayılabilir.

 

Evlerde bulunan şimdiki adıyla şöminelerde iste et, peynir kurutulur, şimdi buzdolaplarında saklamaya çalıştığımız fakat kısa sürede bozulan bazı yiyecekler, mutfağın arkasında bulunan küçük bir kapısının ve penceresinin bulunduğu, güneş ışığının girmediği kilerde çok daha uzun süreler saklanırdı. Aramızdan hatırlayanlar olacaktır. Evin içinde eğilinerek geçilen küçük bir kapı olur oradan mutfağa ve kilere  ulaşılırdı.

 

Ön tarafta, çeope, (hayat-hol) denen önü açık bölüm olur odadan odaya buraya çıkılarak geçilirdi. Yani bir odadan bir odaya geçmek için açık havaya çıkmanız gerekirdi. –Bilim insanları yarın öbür gün, gün içerisinde insanın dışarıdaki havayla zaman zaman temas etmesi çok faydalıdır derlerse hiç şaşırmayın- Buralar da pedavra denen tahtalar ile yarıya kadar kapatılmış durumdaydı, ama şimdi çoğu kişi pedavraları kaldırıp duvar ile kapatarak çeope yı evin içine dahil etmişlerdir. Daha sonra da ayakkabıların çıkarıldığı, çıkma denen bir bölüm daha ilave edilerek evler şimdiki halini almıştır. Sıfırdan yeni yapılan evler ise tamamen farklı inşa edilmekte.

 

Evlerin bahçelerine bakıldığında meyve ağaçlarını görürüz. İlk göze çarpanlar, evin hemen önünde üzüm asması, dut, erik, incir, muşmula, ayva, elma, ceviz, bardacık eriği, nar gibi meyve ağaçlarından bir veya birkaçı mutlaka yer alır, çoluk çocuğun mevsiminde meyve yemesi sağlanırdı.

Avluda, harmanda alınan mahsülün depolandığı, rutubetten korumak için toprağa temas etmeyecek şekilde taşların üzerine oturtularak inşa edilmiş hambar da bulunur, içindeki bölmelerde buğday, arpa, yulaf, mısır gibi tahıllar depolanırdı.

 

Bu yazı ile sadece dikkatinizi kaybettiğimiz şeylerden birine çekmek istedim…

 

Saygılarımla,

 

Nurettin Akçal - 2007

 

Yazara Ait Diğer Makaleler
SOY AĞACI (2018-02-20)
SAKAL (2017-08-04)
ALLAHÜMME (2016-06-15)
BİGA ÇETELERİ (2015-12-25)
MEVKİİ İSİMLERİ - 5 (2015-11-20)
MEVKİİ İSİMLERİ - 4 (2015-10-13)
MEVKİİ İSİMLERİ - 3 (2015-08-07)
MEVKİİ İSİMLERİ - 2 (2015-04-24)
MEVKİİ İSİMLERİ (2015-02-27)
AÇIKLAMA (TAAHHÜT NEDİR ÖĞRENMEK LAZIM) (2014-05-27)
MUHTAR (2014-03-20)
KUŞ KOVALAMA (2014-01-27)
KIŞ GELİYOR (2013-11-15)
ÜRDÜNDEKİ KOMŞULARIMIZ (2013-09-25)
Madalyonun Bilinmeyen Öteki Yüzü (2013-05-27)
MUHALİF (2013-04-05)
YAZININ ADINI SİZ KOYUN (2013-01-10)
DUT A ÜZÜM (2012-08-03)
POPÜLER İLETİŞİM (2012-06-19)
EĞİTİM ŞART... (2011-11-24)
KÖYÜN KAPILARI (2011-10-07)
Çerkes Evleri (2011-08-03)
Biga Kavuşma Günleri (2011-05-05)
Binlerce Yıl Sonra Çaydan Öte (2011-05-05)


Bookmark and Share



FancyBox 1.3.4 | Demonstration
Günün Fotoğrafı


Duyurular
Adige Xase Çerkes Derneği Bayrak Günü Dostluk Yemeği - 23.04.2016
Ahmet SALTAŞ Sünnet Merasimi – 14.05.2016
Uluslararası Adige Filolojisi Sempozyumu 13-15.05.2016
Çetin Berna SEZEN çifti NİKAH – 16.04.2016
Çetin-Berna ÇETİN çifti DÜĞÜN – 14.05.2016
ANBAROBA KÖY HAYRI - 15.05.2016
YENİMAHALLE KÖYÜ HAYRI – 22.05.2016
Kerem-Neslihan ARSLAN Çifti DÜĞÜN – 07.07.2016

Nurettin AKÇAL
SOY AĞACI

TEMEÇ
Biga Şehidini Unuttu: Jan. Er. MEHMET ÖZER

Konuk Yazar
Sanatevi ve Biga Ekolojik Film Festivali Hakkında

İlhan ELMAS
DONKİŞOT

Osman KİBAR
OSMAN KİBAR dan Şehit Uzm.Çvş. ULAŞ AÇIKGÖZ DESTANI

Seren ÖZDEN
SETENAY

Dr.Muhammet AKKAYA
ÖKSEOTU ve MÜCADELESİ

Yusuf GÜLSEVEN
UMUMİ İSTEKLERİM “İZ”

Çerkes Ethem in Ele Geçen Hatıraları
Ve Nihayet Yunan hatlarında önce bozgun merkezde başladı ve diğer taraflarada sirayet etti

Cahide Ulaş AYTAR
ÖĞRETMENİM

İlknur KILIÇ
KUTSAL TOPRAKLAR

Harun ŞİREN
Biga Kafkas Derneği Binası ve Destekleyenler – III

Erkan KILINÇ
Ortadoğu da yeni haritalar-Suriye

Osman KÜÇÜKIŞIK
YAZA DAMGASINI VURAN TIRTILAR

Numan ÜNER
Biga'da Birlik Beraberlik ve Türevleri



© Aşağıdemirci Köyü - Alaattin Akçal Özel Web Sitesi
Adres:
Telefon: / Fax: